Kent u het Marokkaanse stadje Ouarzazate? Ik ben er zeker van dat u het wel kent, maar dat u er zich nooit van bewust bent geweest.
Ouarzazate is namelijk al jaren de ideale locatie om tal van Hollywoodfilms op te nemen zoals Gladiator, Babel, The Sheltering Sky, …
De inwoners van dit stadje doen ook een aardige duit in het zakje. De meesten onder hen verdienen hun brood als figuranten in de vele films. Verder vinden we er ook timmermannen, gipsbewerkers en zelfs staalbewerkers gespecialiseerd in het maken van schilden, zwaarden en helmen.
Ouarzazate is een klein stadje aan het begin van de woestijn. In 1928 werd het opgericht als garnizoenstad dor het Franse protectoraat. Filmproducenten kiezen dit stadje, met zo’n 40.000 inwoners, omwille van het natuurlijke decor, de goedkope arbeid, maar vooral omwille van het oogverblindende en heldere zonlicht.
Maar uiteraard is alles niet altijd rozengeur en maneschijn. De filmindustrie is erg gevoelig voor politieke spanningen waardoor er soms maanden geen werk is. Na elf september en de oorlog in Irak bleef het een paar jaar stil in Ouarzazate. De Marokkaanse regering besloot toen een handje toe te steken en ook de koning hielp hierbij.
Het leger staat sindsdien in voor de beveiliging en mag zelfs ingezet worden als figuranten in films. Ook is er de mogelijkheid om echte wapen set gebruiken. Bijkomend worden buitenlandse producten vrijgesteld van btw, op voorwaarde dat ze een Marokkaanse producent inhuren.
Van de miljoenen dollars die worden verdiend en die de filmproducenten ter beschikking hebben, komt er maar weinig terecht bij de gewone bevolking en zelden zien de figuranten zichzelf verschijnen op het grote scherm.
Toch zijn de inwoners steeds blij als ze te horen krijgen dat er een nieuwe film op komst is.
Ook in Weekend knack deze week een portret van Jamal Boukhriss, hier een kleine samenvatting.
Boukhriss is geen typische Marokkaan, alleen al omdat hij af en toe graag een pintje lust en omdat hij een overtuigd atheïst is. Toch heeft hij respect voor de Islam, het is een mooie en warme religie volgens Jamal. Hij vind ook dat het hoog tijd wordt dat mensen beslissen wat ze nu gaan doen met dé allochtoon en vooral dé Marokkaan. Is hij een terrorist of een vriend…
Sommigen onder jullie kennen hem misschien al van het Canvasprogramma ‘Phara’ en anders kan je hem leren kennen op zijn nieuwe stap-upshow in verscheidene Brusselse cafés. Vanaf September gaat hij op tournee met zijn nieuwe theatershow. Meer info: jamoulay@hotmail.com
En voor de rest, lees je het maar in de Weekend. ;o)
Hier een kort weetje over Marokko en het Eurovisie Songfestival.
Het jaar 1980 was een ongewoon jaar in de Songfestivalagenda. Voor het eerst in de geschiedenis deed een Afrikaans land mee. Marokko stuurde Samira Bensaïd, één van Marokko’s populairste zangeressen, naar Den Haag. Bensaïd, die ook bekend stond als ‘de nachtegaal van de Arabische wereld’ bracht een vredeslied met als titel “Bitaqat hob”. Ondanks de goede poging kreeg Marokko slechts 7 punten toegediend.
Voor diegene die met nostalgie kunnen terugblikken om Marokko’s deelname, maar ook voor diegene die toen nog niet geboren waren maar hun nieuwsgierigheid niet te baas kunnen zijn hier de beelden:
In de radioreeks van Pat Donnez waarin enkele stand-up comdedians hun levensverhaal mogen vertellen, is het deze week de beurt aan de Marokkaanse cabaretier Youssef El Mousaoui.
De vogels beginnen te fluiten, de witte was hangt buiten, het gras wordt groener….u raadt het al…de zomer is nabij! Reden genoeg om je gitaar boven te halen en met z’n allen rond het kampvuur te gaan zitten…
Hier alvast een leuk liedje:
Ik heb een tante in Marokko en die komt, hiep hoi
Ik heb een tante in Marokko en die komt, hiep hoi
Ik heb een tante in Marokko, ‘n tante in Marokko,
‘n Tante in Marokko en die komt, hiep hoi
Refrein:
Singing a ja jippie jippie jee, hiep hoi
Singing a ja jippie jippie jee, hiep hoi
Singing a ja jippie, a ja jippie
A ja jippie jippie jee, hiep hoi
En ze rijdt op twee kamelen als ze komt, hobbel hobbel
En ze rijdt op twee kamelen als ze komt, hobbel hobbel
En ze rijdt op twee kamelen, ze rijdt op twee kamelen
Ze rijdt op twee kamelen als ze komt, hobbel hobbel, hiep hoi
Nee? Dan komt daar binnenkort misschien wel verandering in. Het is de naam van een nieuw Arabisch leescafé in de Museumstraat in Antwerpen. De deuren zullen midden mei openen. Geestelijke vader van dit project is Mourad El Oujdi. Hij werkt momenteel nog in het Marokkaans restaurant De Fez maar daar komt dus binnenkort verandering in.
Guembètta is een ideologisch project, zoals Mourad het mooi verwoordt. “Met Guembètta willen we de Magrhebijnse jongeren in Antwerpen warm maken voor lectuur. Jongeren lezen te weining en daarom doen we dit ook. Of het allemaal zal lukken is zozeer de vraag natuurlijk. We geloven erin maar beseffen ook dat lectuur niet goed verkoopt.”
Mourad vertelt dat het café zal beginnen met zo’n 300 titels die een grote invloed hebben gehad op de Arabische wereld.
Het zullen boeken zijn die je bijvoorbeeld niet in de Fnac, stadbib of universiteitsbibliotheken kunt vinden. Allochtonen van Antwerpen moeten zo de kans krijgen om een beetje hun afkomst en geschiedenis te kunnen begrijpen en daar aansluiting bij te vinden, aldus Mourad. Boeken zijn er in het Arabisch, Nederlands en Frans.
Het traditioneel literair plekje zal het niet enkel bij lezen en thee drinken houden. Er zal ook Arabisch gedoceerd worden aan Maghrebijnse jongeren die doorstromen naar het Hoger Onderwijs. Ook voordrachten, voorstellingen en kleine expo’s passeren de revue in Guembètta. Mourad denkt zelfs aan een cultureel magazine als ze het financieel kunnen overleven. Op de opening half mei zal Prof. Mohamed Timoumi, die filosofie doceert aan universiteit van Ahfir in Marokko, de bezoekers wat vertellen over de Arabische filosofie.
Er zullen ook drankjes en hapjes zijn met de gebruikelijke waterpijp en als afsluiter een nummertje buikdansen op orientaalse muziek. Ook al is het vooral op allochtonen gericht, is iedereen welkom bij Guembètta. Dus voor alle boekenwurmen en cultuurfreaks, de deuren staan volgende maand open.
Karima, een jonge moslima in België van Marokkaanse afkomst, getuigt in haar boek, insoumise et devoilée, over de gruwelijkheden in haar jeugd.
Het boek veroorzaakte nog voor de publicatie een storm aan doodsbedreigingen van de moslimgemeenschap aan het adres van de 32 jarige vrouw. In Verviers, waar ze woont, loopt er zelf al een petitie tegen het boek. Ook haar ouders en twee van haar zussen, die zeggen dat ze liegt, begonnen een rechtszaak tegen haar om het boek niet te laten publiceren.
Ze zegt het boek nu pas te hebben geschreven omdat ze vroeger nooit wist hoe haar verhaal zou aflopen.
Haar ouders, Berbers afkomstig van de Atlasgebergten in Marokko, verhuisden naar België met één kind. Karima was zesde in rij van de arme familie die in totaal 9 kinderen telt.
Karima’s verhaal begint wanneer de familie B. Antwerpen verlaat voor Verviers. Daar gaat de vader van het gezin steeds vaker naar de Moskee en wordt hij langzaamaan strenger.
Hij verplicht zijn kinderen elke dag voor en na school naar de Moskee te gaan. Zo wordt Karima ook verplicht een hoofddoek te dragen op negenjarige leeftijd. Wanneer ze weigert hem te dragen om naar school te gaan wordt haar met harde hand duidelijk gemaakt dat dat geen optie is.
Op achtienjarige leeftijd besluit ze naar een rechter te gaan en laat ze hem haar blauwe plekken zien. Ze wordt geplaatst maar keert uiteindelijk toch terug naar haar familie. Kort daarna wordt ze op vakantie uitgehuwelijkt aan haar neef zonder haar toestemming.
Vandaag is ze na een moeizame scheiding hertrouwt met een andere man en herbekijkt ze haar leven in het boek.
Schepen van Cultuur Jean-Francois Istasse (PS) zorgde er ondertussen al voor dat Karima en haar kinderen konden verhuizen door alle bedreigingen. Toch weerhouden de bedreigingen Karima er niet van haar boek te publiceren zegt ze. Integendeel zelfs, want ze schrijft ondertussen al aan haar tweede boek dat ‘Lettre à mes parents’ zal heten. Nu is het nog afwachten op de uitspraak van de rechter op 8 april over haar eerste boek.
Op 10 maart verscheen toch het boek, insoumise et devoilée, bij de uitgever Montois Azimuts.
De Koninklijke Stoeterij van Bouznika: de legende leeft
Meer dan twee eeuwen geleden vonden rondreizende handelaren er nog een veilig onderkomen voor de nacht. Vandaag slapen er enkel nog paarden. De Koninklijke Stoeterij van Bouznika, prinselijk onderkomen van de Arabische Volbloed, werd zo’n twintig jaar geleden in opdracht van koning Hassan II gebouwd op de restanten van de plaatselijke karavanserai en is de modernste van de vijf Koninklijke Stoeterijen van Marokko.
Verspreid over vijftien hectaren vind je er uitgestrekte weiden, immense rijbanen en prachtige stallen afgewerkt met cederhout. Een kunstmatig aangelegd meer waarin regenwater wordt opgevangen, zorgt niet enkel voor het welslagen van de gerst-en haveroogst, maar onderhoudt tevens de weelderige bloemenperken die de lanen sieren. Excellentie in alle domeinen is hier de leuze. Het verhaal over het ontstaan van de Arabische Volbloed indachtig, gebeurt hier dan ook de selectie weloverwogen en uiterst zorgvuldig.
Volgens de legende zou Allah de Arabische Volbloed geschapen hebben uit een handvol zuidenwind terwijl hij volgende woorden sprak: “Uw naam zal Arabier zijn en Deugd zal in uw manen zijn vervlochten… Ik maak van uw meester tevens uw vriend en geef aan u de kracht om te kunnen vliegen zonder vleugels”. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de bedoeïenen er in de loop der eeuwen steeds naar hebben gestreefd om het ras ‘asil’ (raszuiver, nvdr) te houden en dat ze het dier beschermd en vereerd. Een taak die vandaag de dag vol toewijding wordt verdergezet door de fokkers van de Koninklijke Stoeterij.
Naast het in stand houden van het ras heeft de Koninklijke Stoeterij van Bouznika als voornaamste doelstelling om fokkers zo goed mogelijk te helpen. De meeste van hun hengsten worden dan ook gratis of tegen een kleine vergoeding ter dekking gesteld. Hun nakomelingen zijn over het algemeen veelbelovend en de meeste presteren dan ook zeer goed op de talloze “concours hippiques pour pur-sang arabes”.
Wie ben ik en wat doe ik hier? In een vluchtige wereld als de onze is het soms moeilijk om te weten wie je bent, laat staan te weten wie anderen zijn. Als gevolg hiervan hebben vele gemeenschappen de neiging zich heel erg in zichzelf te keren. Met de talloze oorlogen en conflicten als het bekende resultaat. Maar hoe weten we wie we zijn en hoe kunnen we ervoor zorgen dat bevolkingsgroepen elkaar niet meer voortdurend in de haren vliegen? Dat zijn vragen waarop psychoanalyticus Paul Dahan een antwoord tracht te vinden. Welkom bij Freud in Marokko.
Wat? Freud in Marokko? Neen, wees gerust, er zitten geen ‘gaten in uw cultuur’ en evenmin lijdt u aan één of andere vorm van vroegtijdige Alzheimer. Freud is immers nooit in Marokko geweest en er bestaat zelfs geen enkel concreet verband tussen hem en dit Noord-Afrikaanse land. Toch is de titel van deze expo niet helemaal uit de lucht gegrepen. Want behalve dat het een naam is die tot de verbeelding spreekt, vat hij het opzet van de tentoonstelling als geen ander samen.
Door stil te staan bij dromen en de interpretatie ervan, een fenomeen waaraan zowel in de Marokkaanse traditie als door Freud veel belang wordt gehecht, zet Dahan de bezoeker ertoe aan na te denken over zijn eigen identiteit. Want “onze identiteit wordt ons als het ware opgedrongen door onze omgeving en is bijgevolg, in sommige gevallen, veranderlijk. Het is dan ook niet verwonderlijk dat er mensen zijndie op een bepaald moment in hun leven in de knoop zitten met wie ze zijn en misschien zelfs vervallen in extremen. Daarom is het de levenstaak van ieder van ons om af en toe eens halt te houden en na te denken over zijn identiteit.”
Een wandeling doorheen de opeenvolgende tentoonstellingsruimtes – of zijn het de kamers van je onderbewustzijn –is echter meer dan een confrontatie met jezelf en de ‘ander’. Naast zelfreflectie leert Freud in Marokko je bovendien hoe rituelen het leven van een individu structureren en verhaalt wat er gebeurt wanneer die structuur, ondanks de individuele en collectieve rituelen, uit evenwicht raakt.
Een bezoek aan de tentoonstelling is door de rechtstreekse confrontatie met het identiteitsvraagstuk op meerdere momenten iets dat naar de keel grijpt en vraagt enige intellectuele inspanning. De divan op het einde mag dan ook gerust met een kleine knipoog geïnterpreteerd worden.
FREUD IN MAROKKO, Identiteit in de kijker: nog tot 15 mei in het Centrum voor Joods-Marokkaanse Cultuur, Vander Elstplein 19, Brussel (Ukkel).
Melissa Herrera
Kirsten Jacobs
Steven Stragier
Raphaëlle Tanghe
Hannelore De porte
Jill Pintens
Lynn Goossens