Valérie Barkowski heeft in haar leven veel gereisd. Ze heeft in Rusland en in India gewoond, en ook in Marokko. Daar heeft ze haar merk grootgebracht : Mia Zia. Kleurrijk, speels en boordevol oorsterse invloeden. De 1001-nachtsferen van Marrakech hebben de ontwerpster duidelijk niet onverroerd gelaten.

Hoewel ze de wereld rond reist, heb ik Valérie kunnen ontmoeten in haar appartement in Brussel. Het appartement was precies hoe ik het mij had voorgesteld : bonte kleuren, talrijke kunstwerken aan de muur en veel design.
Zelfs mijn onderlegger (ze had mij een drankje aangeboden) was kleurrijk : een zwarte ‘madam’ met een banaan in haar hand (als ik het mij goed herinner…).

Maar Valérie heeft zich niet zomaar in Marokko gevestigd. In haar jeugd studeerde ze architectuur aan de academie. Al snel kon ze aan de verleiding van verre reizen niet meer weerstaan. Ze heeft een aantal jaren in Rusland geleefd. Daar kwam ze in contact met lokale artiesten en ze wisselden geregeld ideeën uit.
Een aantal jaren later heeft Valérie zich gevestigd in Marokko. Daar heeft ze een artiestengroep opgericht, Sahart. Ze heeft artiesten van overal ter wereld uitgenodigd om naar Marokko te gaan en zich te laten inspireren door de warme, rijke cultuur van dit bruisend land. Niet alleen buitenlandse artiesten, maar ook Marokkaanse artiesten konden bekendheid vergaren door samen te werken met de groep.

Maar zo’n grote organisatie financieren kost wel wat en al snel leed Sahart aan geldgebrek. Dit loste Valérie op via de verkoop van handgemaakt huislinnen, kleurrijke; gestreepte sjaaltjes en sokjes. Dit initiatief zal later uitgroeien tot haar eigen, succesvol merk : Mia Zia.

Het merk groeide met de dag en al snel bleek het een gat in de markt. Ook de artiesten van Sahart draagden hun steentje bij in de groei van het merk. Zo kregen ze via Mia Zia de kans om in de de kijker te staan en vrij te ontwerpen. Een Russische fotografe -die Valérie had leren kennen toen ze in Moskou woonde- had een leuk juweeltje gevonden op een markt. Dit werd het startschot voor de uitbreiding van het merk met een juwelenlijn. Valérie Barkowski reproduceerde het juweel in diverse kleuren en warme, zachte tinten zoals de armbanden van Marokkaanse vrouwen.

Hoewel Mia Zia veel succes kende, toch kreeg het merk veel kritiek. Het label ‘fabriqué au Maroc’ kreeg veel tegenkanting van Westerlingen die beweerden dat de producten van slechte kwaliteit waren. Maar elk onderdeel van het merk is handgemaakt door vrouwen in een atelier in Marrakech. Enkel de beste stoffen worden gebruikt zoals linnen, katoen uit Noord-Marokko, zijde,… In de sjaals worden meer dan 1000 kleuren gebruikt, wat onmogelijk is via machines.
Kwaliteit en authenticiteit waren het motto van merk. Ook is Valérie heel sterk tegen massaproductie en mechanisatie. Volgens haar is alle charme van de modewereld verdwenen en leven we in een periode van artistieke ‘malaise’.

Valérie woont allang in Marokko, maar toch wordt ze nog altijd beschouwd als een ‘Nasrani’, een niet-musulmane. Het verschil in geloof betekent een struikelblok voor haar volledige integratie in Marokko. Maar haar positie als bedrijfsleidster werd nooit bedreigd. In Marokko hebben de mensen volgens Valérie veel respect voor vrouwen die een hoge functie bekleden.

Maar het merk heeft ook moeten afrekenen tegen talrijke moeilijkheden. In de souks, de lokale markten van Marokko krioelt het van namaakproducten.
De kleurrijke sjaaltjes worden in grote getallen nagemaakt. Ook haar traditionele serviezen ontsnapten er niet aan. Tajines in aardewerk, versierd met motieven en pompons hebben hun plaats gevonden in de souks. Menig ontwerper zou hierover klagen…maar Valérie deed dit niet. Voor haar was het een compliment, een teken van erkenning door het Marokkaanse volk. Het gaat zelfs zo ver dat haar creaties door Marokkanen beschouwd worden als het erfgoed van Marokko. En dat is wel een heel groot compliment.

Ergens is dat niet verwonderlijk. Valérie gebruikte immers de Marokkaanse cultuur als haar inspiratiebron voor haar creaties. Ze neemt elementen over en plaatste ze in een andere omgeving. Ze geeft de traditionele elementen een nieuwe zin. Zo zijn er in Marokko de ‘Mendin’, de paréostoffen waarmee de Marokkaanse katoenpluksters (die in het noorden van Marokko wonen) zich hullen. De Mendin zijn gestreept en zeer kleurrijk. Deze kleurrijke print heeft Valérie gebruikt in haar bedlinnen, haar truitjes, sjaals en sokken.

Ook de pompons komen vaak terug in het Marokkaans straatbeeld als versiering van gewaden (djellabas). Valérie nam dit element over, en versierde de kragen van t-shirts met pompons, een boord van een badlaken of ze maakte er een leuke sleutelhanger mee. Overal waar ze gaat, gebruikt ze traditionele elementen en ze plaatst hen in een innoverende, soms zeer verrassende context.

Haar ontwerpen zijn bovendien niet onderhevig aan een modetrend. Het verandert niet per seizoen, maar de collecties bewaren steeds dezelfde traditie, dezelfde exotische sfeer. Zo heeft ze in feite de moderne, eigentijdse Marokkaanse stijl uitgevonden. De stijl voor de nieuwe, moderne Marokanen die niettemin hun traditie niet willen verloochenen. Of de stijl van de Westerling, die veel interesse toont voor verre culturen.

Op 28 mei 2008 zullen de werken van de organisatie Sahart geschonken worden aan het cultureel centrum van Casablanca. Zo zal de collectie (schilderijen, schetsen, dagboeken, etsen, foto’s van de Marokkaanse woestijn…) voor altijd één geheel vormen en blijven waar het hoort, in Marokko.